De uitscheidingsorganen helpen je lichaam om afvalstoffen af te voeren en spelen daardoor een belangrijke rol in je gezondheid. Binnen de natuurgeneeskunde zijn ze één van de pijlers waarmee ik werk. Maar over welke organen heb ik het dan eigenlijk?
De 4 primaire uitscheidingsorganen zijn de lever, de spijsvertering, de longen en de nieren. Dit zijn dé organen die afvalstoffen kunnen uitscheiden. Elk orgaan heeft fysiologisch gezien een eigen functie, maar binnen de natuurgeneeskunde kijken we ook naar de mentale, emotionele en energetische betekenis van deze organen.
In een ander kennisbankartikel zal ik ieder orgaan verder uitdiepen. In dit artikel ga ik daarom minder in op de fysiologische functie en neem ik je vooral mee in de holistische betekenis ervan. Ik zal daarbij verschillende voorbeelden benoemen.
Binnen de natuurgeneeskunde kijken we altijd naar het geheel. Je hoort mij daarom ook weleens zeggen: een symptoom is geen symptoom. Daarmee bedoel ik dat een klacht nooit op zichzelf staat, maar altijd onderdeel is van het grotere geheel. Als je jezelf herkent in één van de orgaansystemen, betekent dat dus niet per se dat dit een belast orgaan is. Het is puur bedoeld als inspiratie en bewustwording, niet als zelfdiagnose. Het is niet de waarheid, maar een klein stukje van het geheel. Je kunt bijvoorbeeld ook niet alleen naar je voet kijken, omdat je lichaam uit veel meer bestaat en alle systemen met elkaar samenwerken.
De lever gaat holistisch gezien over je passie volgen, de daadkracht om jezelf in de wereld te zetten. Binnen de natuurgeneeskunde wordt de lever daarom vaak gekoppeld aan richting, beweging en jezelf durven laten zien. Als deze uit balans raakt, kan het zo zijn dat je veel boosheid of schuldgevoel ervaart.
Om de lever te ondersteunen kun je bijvoorbeeld kiezen voor bittere groenten en gezonde (omega 3) vetten. Creatief aan de slag gaan kan ook helpen.
De longen gaan holistisch gezien over ruimte innemen, jezelf kunnen uiten en de verbinding aangaan met de wereld om je heen. Ook emoties durven voelen en uiten, zoals verdriet, worden hier vaak mee verbonden.
Als dit orgaan uit balans raakt, kan het zo zijn dat je snel benauwd bent in kleine ruimtes, snurkt of moeite hebt met jezelf uitspreken.
Om de longen te ondersteunen kun je bijvoorbeeld kiezen om jezelf uit te spreken en jezelf niet in te houden. Ook ademsessies en je bewust worden van je adem kunnen helpen. Vermijd dan het liefst zoute, scherpe en verslijmende producten.
De nieren gaan over de basis, over basisveiligheid. Vanuit een veilige basis sta je veel sterker en vol vertrouwen in het leven.
Als dit orgaan uit balans raakt, kan het zomaar zijn dat je last hebt van lage rugpijn, dat je 's nachts moet plassen, dat je veel angst ervaart of last hebt van je gewrichten.
Om de nieren te ondersteunen kun je bijvoorbeeld kiezen voor warm drinken in plaats van koud. Zorg ervoor dat je voeten en je onderrug niet koud worden. Drink voldoende water (minimaal 2 liter). Als je moet plassen, ga!
De spijsvertering gaat letterlijk over de vertering van prikkels, over alles wat je op een dag meemaakt. Dit wordt verwerkt. Wat bij je past neem je op en wat niet meer bij je past, mag je weer loslaten.
Als dit orgaan uit balans raakt, kan het zomaar zijn dat je moeite hebt met naar het toilet gaan, of last hebt van malende gedachten.
Om de spijsvertering te ondersteunen kun je bijvoorbeeld kiezen voor warme maaltijden en minimaal 400 gram groenten per dag. Zorg dat je ongeveer 30 keer kauwt, zodat je darmen minder hard hoeven te werken. Zorg ervoor dat je tijdens (vaste) eetmomenten rustig eet, de tijd neemt, zit en niet met zware onderwerpen bezig bent.
Je hele lichaam werkt samen. Dus al deze orgaansystemen ook. Op het moment dat er één verzwakt raakt of tijdelijk harder moet werken, schieten de andere organen te hulp. Het lichaam moet natuurlijk wel blijven functioneren.
Klachten ontstaan daarom niet altijd op de plek waar de oorzaak ligt. Soms laat een ander orgaansysteem als eerste een signaal zien. Daarom kijk je voor blijvende verandering naar het grote geheel en versterk je de juiste orgaansystemen. Zo kunnen de uitscheidingsorganen hun werk weer beter doen en kunnen afvalstoffen goed worden afgevoerd. Waardoor je gezonder word op de lange termijn.
Behalve de primaire uitscheidingsorganen heb je ook nog de secundaire uitscheidingsorganen. Dit zijn de huid en, bij de vrouw, de menstruatie.
Zodra je aan deze systemen klachten ervaart, is er natuurgeneeskundig gezien vaak één van de primaire uitscheidingsorganen belast en kunnen afvalstoffen minder goed worden uitgescheiden. Dan helpt de huid bijvoorbeeld door te zweten of de menstruatie door via het bloed meer afvalstoffen uit te scheiden.
Klachten aan de huid of hormonale klachten hebben vrijwel altijd een onderliggende oorzaak en zijn een signaal om verder te kijken. Ze komen veel voor, maar vragen wel om aandacht. Vaak ligt er een primair uitscheidingsorgaan aan ten grondslag dat ondersteuning kan gebruiken.
Er zijn nog meer orgaansystemen, zoals het KNO. Dit kun je zien als een uitgang die verbonden is met de longen. De blaas hoort bij de nieren. En je hebt nog je lymfe, bloedsomloop en hart.
Deze systemen hebben zelf geen directe uitscheiding en zijn afhankelijk van de andere orgaansystemen. Je kunt ze natuurgeneeskundig gezien wel ondersteunen en stimuleren, maar voor de uiteindelijke uitscheiding zijn ze afhankelijk van de primaire uitscheidingsorganen. Klachten aan deze organen kunnen daarom ook een aanwijzing zijn om verder te kijken dan alleen het orgaan zelf.
Belangrijk om te begrijpen is dat iedereen wordt geboren met een bepaalde constitutie. Bepaalde genen, een andere vitaliteit en iedereen leeft natuurlijk in een andere omgeving. Die krijg je bij je geboorte mee en kun je niet veranderen. Je kunt jezelf wel beter leren kennen en leren hoe je jouw lichaam zo goed mogelijk kunt ondersteunen.
Doordat iedereen uniek is, zijn de behandeling en kruiden ook bij iedereen anders. Daarom bestaat er binnen de natuurgeneeskunde geen standaardoplossing of magische tip. Er wordt altijd gekeken naar wat jouw lichaam op dat moment nodig heeft.
De primaire uitscheidingsorganen zijn de lever, longen, nieren en spijsvertering. Zij helpen het lichaam om afvalstoffen af te voeren en spelen daarmee een belangrijke rol in het behouden van een gezonde balans.
Tijdens de stofwisseling ontstaan voortdurend afvalstoffen. Daarnaast krijgt het lichaam ook afvalstoffen binnen via voeding en invloeden van buitenaf. De uitscheidingsorganen helpen deze stoffen af te voeren, zodat het lichaam zoveel mogelijk in balans blijft en gezond blijft.
Je kunt de uitscheidingsorganen ondersteunen met passende voeding, voldoende beweging, ontspanning, een gezonde leefstijl en kruiden. Welke ondersteuning het beste past, verschilt per persoon en is afhankelijk van de totale balans van het lichaam.